Naar de inhoud
Zwembad Aanleggen Aanleg plannen

Zwembad aanleggen in Erpe (9420)

Wilt u in Erpe een zwembad laten aanleggen? Een wandeling door de tuin wijst de beste plek aan en welke stappen er vóór de eerste graafbeurt nodig zijn.

In Erpe (9420) begint het met een wandeling door uw tuin: zon, toegang, leidingen en perceelsgrens.

Vertel over uw zwembadproject

Deze gegevens dienen om het bezoek voor uw zwembadproject in te plannen, niet voor reclame.

Een oase van rust in uw eigen achtertuin

Droomt u van een verfrissende duik in uw eigen tuin midden in Erpe? Een professionele aanpak zorgt ervoor dat uw project vlekkeloos verloopt van het eerste ontwerp tot de uiteindelijke ingebruikname.

De start van uw droomproject

Het begint allemaal bij een goed doordacht plan waarbij elke meter optimaal benut wordt. U wilt immers dat de ruimte in uw tuin aansluit bij uw specifieke wensen voor ontspanning. Een ervaren partner kijkt naar de zoninval en de bodemgesteldheid om de beste plek voor uw waterpartij te bepalen. Dit zorgt ervoor dat u later geen problemen krijgt met de stabiliteit van de constructie.

Daarnaast is het essentieel om de vergunningsplicht bij de lokale administratie te controleren voordat u begint met graven. Zo voorkomt u onaangename verrassingen die de voortgang van uw droomproject kunnen vertragen of zelfs stoppen. Deze stap is cruciaal voor een zorgeloos traject in de regio met postcode 9420. Door dit proces professioneel aan te pakken, bespaart u zichzelf veel tijd en administratieve rompslomp.

Grondwerken en de technische basis

Het uitgraven van de kuip vraagt om precisie en de juiste machines om de grond efficiënt te verwijderen. Mocht het grondwaterpeil in Oost-Vlaanderen aan de hoge kant zijn, dan wordt er een bemaling geplaatst om het werk droog te houden. Deze maatregel beschermt de structuur van uw kuip tegen ongewenste druk van onderaf. Hierdoor blijft de kwaliteit van het betonwerk gewaarborgd voor de komende tientallen jaren.

Vervolgens bouwen vakmensen de dragende constructie die bestand is tegen alle weersinvloeden in ons klimaat. Een solide basis vormt het fundament voor jarenlang plezier zonder zorgen over lekkages of verzakkingen. De afvoer van overtollige aarde wordt eveneens volledig voor u geregeld, zodat uw tuin niet in een modderpoel verandert. Alles wordt netjes en opgeruimd achtergelaten nadat de ruwbouw is voltooid.

Het technische hart van het systeem

Het hart van uw installatie bevindt zich in het technisch lokaal waar alle pompen en filters samenkomen. Hierdoor blijft het water kristalhelder en hygiënisch, wat bijdraagt aan een gezond gebruik voor het hele gezin. U hoeft zelf niet na te denken over de complexe mechanica achter de zuivering van het water. De installatie van hoogwaardige filtersystemen stelt u in staat om zonder extra inspanningen van een schoon bad te genieten.

Bovendien is het belangrijk dat de leidingen op de juiste manier worden aangelegd naar de kuip toe. Een doordacht leidingplan zorgt voor een efficiënte circulatie die het energieverbruik van uw pompen aanzienlijk vermindert. U zult merken dat dit leidt tot lagere maandelijkse lasten, wat altijd mooi meegenomen is. De techniek moet onzichtbaar zijn terwijl u ontspant aan de rand van het water.

Onderdeel Voordeel voor de gebruiker
Filtratie Altijd helder en veilig water zonder veel werk
Bemaling Voorkomt schade aan de kuip door grondwaterdruk
Leidingwerk Verlaagt het energieverbruik van uw installatie

De afwerking van uw buitenruimte

De boordstenen rondom de waterkant bepalen voor een groot deel de uitstraling van uw tuin. U kiest uit diverse materialen die passen bij de stijl van uw woning en uw persoonlijke smaak. Naast de visuele factor zorgen deze stenen voor een veilige antisliprand waardoor u zonder zorgen uit het water kunt stappen. Een goed aangelegd terras rondom het bad vergroot bovendien de leefruimte in uw tuin aanzienlijk.

Verder biedt het aanleggen van een terras de ideale plek om te loungen in de zon. Deze uitbreiding van uw woonruimte naar buiten toe verhoogt de waarde van uw woning in deze provincie aanzienlijk. U creëert hiermee een sfeervol geheel waar vrienden en familie graag samenkomen voor een zomerse middag. De omgevingsaanleg zorgt voor een naadloze overgang tussen uw gazon en de zwemzone.

De finale fase

Na de bouw volgt het vullen van de kuip met water voor de eerste keer. Dit is het moment waarop uw droom werkelijkheid wordt en de eerste duik binnen handbereik komt. Vervolgens voeren de vakmensen een uitgebreide opstart uit van alle technische componenten. Zij controleren elke pomp en filterinstelling om te garanderen dat alles perfect functioneert bij ingebruikname.

U krijgt hierbij ook een duidelijke uitleg over het onderhoud en de bediening van uw installatie. Dit helpt u om in de toekomst zelfstandig het water in topconditie te houden zonder hulp. Mocht er toch iets onduidelijk zijn, dan kunt u altijd terugvallen op de professionele begeleiding van uw aannemer. Het is tijd om actie te ondernemen en vandaag nog een gratis offerte aan te vragen voor uw droomproject.

Waarom kiezen voor vakmanschap

Het aanleggen van een plek om te zwemmen is een complexe klus die veel expertise vereist. Door te kiezen voor een aannemer die het volledige traject van A tot Z beheert, kiest u voor rust. U heeft slechts één aanspreekpunt voor alle fasen, wat de communicatie tussen grondwerker en technicus verbetert. Hierdoor verloopt de planning van het project in Erpe veel soepeler en efficiënter.

Zelf proberen om onderdelen los uit te besteden aan verschillende kleine klussers leidt vaak tot onnodige vertragingen. Een alles-in-één oplossing voorkomt dat de ene vakman moet wachten op de andere werkzaamheden. Bovendien zijn de materialen die door professionals worden gebruikt vaak van een hogere kwaliteit. Dit zorgt voor een duurzaam eindresultaat waar u generaties lang plezier van zult beleven.

De omgeving en uw tuin

In een gemeente als deze, met een gemoedelijke sfeer, is een eigen plek voor waterplezier een luxe die het leven veraangenaamt. De bevolkingsdichtheid in deze regio vraagt vaak om creatieve oplossingen voor het inpassen van een waterpartij. Een ervaren partij weet precies hoe men ondanks een beperkte ruimte toch een prachtig resultaat kan boeken. U hoeft niet over een enorm terrein te beschikken om uw wensen waar te maken.

Stelt u zich voor dat u na een drukke dag thuiskomt en direct kunt ontspannen in uw eigen achtertuin. Deze toevoeging aan uw huis biedt een plek voor lichamelijke beweging en geestelijke rust in één pakket. Het verhoogt uw levenskwaliteit en zorgt voor onvergetelijke momenten met uw dierbaren. Laat deze kans niet voorbijgaan en start vandaag met het realiseren van uw plannen.

Veelgestelde overwegingen

Vaak vragen mensen zich af hoe lang een dergelijk project in beslag neemt. De duur hangt af van de complexiteit en de weersomstandigheden tijdens de graafwerken in Vlaanderen. Toch zorgt een strakke planning ervoor dat de overlast voor uw tuin tot een minimum wordt beperkt. U kunt rekenen op een professionele werkwijze waarbij netheid hoog in het vaandel staat.

Daarnaast is het onderhoud van het water vaak een punt van zorg voor nieuwe eigenaren. Moderne technieken maken dit tegenwoordig echter veel eenvoudiger dan u wellicht vermoedt. Met automatische doseersystemen en slimme filters hoeft u zelf bijna niets meer te doen. U besteedt dus meer tijd aan zwemmen dan aan het poetsen van de wanden of het meten van waarden.

Een investering in uw welzijn

Kiezen voor een kwalitatieve aanleg is een investering die zich op vele manieren terugbetaalt. Naast het directe plezier dat u ervaart, verhoogt het ook de verkoopbaarheid van uw woning. Een tuin met dergelijke faciliteiten is zeer gezocht in de huidige woningmarkt van deze provincie. U kiest dus niet alleen voor uzelf, maar ook voor de waarde van uw vastgoed op de lange termijn.

Daarbij komt dat de gebruikte materialen tegenwoordig veel sterker zijn dan vroeger. Dit materiaal is super sterk en biedt u de zekerheid van een lange levensduur. Deze sterkte stelt u in staat om te besparen op toekomstige renovatiekosten en onderhoud. Het is een verstandige keuze om nu te investeren in kwaliteit in plaats van op de korte termijn te kijken naar de laagste prijs.

Stappenplan voor uw aanvraag

Het aanvragen van een offerte is de eerste stap naar de realisatie van uw wensen. Vul het formulier in met uw specifieke behoeften en het bedrijf neemt contact met u op voor een gesprek. Tijdens dit gesprek bekijkt het bedrijf samen de mogelijkheden op uw perceel in deze regio. Dit stelt het bedrijf in staat om een voorstel op maat te maken dat past bij uw budget en verwachtingen.

Wacht niet langer op de perfecte zomer om uw tuin om te toveren tot een privéparadijs. Een gedegen voorbereiding in de wintermaanden zorgt ervoor dat u klaar bent zodra de zon gaat schijnen. Dit is het ideale moment om de knoop door te hakken en uw plannen concreet te maken. Het bedrijf staat klaar om u te helpen bij elke stap van dit boeiende proces.

Concluderende gedachten

Een eigen plek voor waterplezier verandert de manier waarop u uw tuin beleeft volledig. U geniet van privacy, rust en een unieke sfeer die nergens anders te vinden is. Dankzij de ondersteuning van een professionele partner verloopt alles volgens schema en binnen uw budget. Ervaar zelf de voordelen van een vakkundig aangelegde oase in uw eigen omgeving.

Nu is het moment aangebroken om uw dromen om te zetten in werkelijkheid. Vul de gegevens in voor een vrijblijvende offerte en ontdek wat het bedrijf voor u kan betekenen. Het bedrijf kijkt ernaar uit om uw visie te vertalen naar een prachtig ontwerp dat perfect past bij uw tuin. Uw ideale zomer begint hier, met de juiste partner aan uw zijde.

Van eerste schets tot eerste duik

Een aanleg loopt vlotter wanneer iedereen de volgorde kent. Dit is het traject dat elke bouwheer doorloopt.

  1. Bezoek en inplanting

    Een wandeling door de tuin, de afstanden tot woning en perceelsgrens gemeten en een eerste inplanting getekend. Er wordt genoteerd waar de graafmachine binnen kan en waar de grond heen kan.

  2. De vergunningsvraag

    Met het inplantingsplan wordt nagegaan of het bad vrijgesteld is of een vergunning vraagt. Bij twijfel gaat het plan naar de dienst omgevingsvergunning of stedenbouw van uw gemeente.

  3. Offerte en planning van de werf

    U krijgt een offerte met een prijs per onderdeel, van werfvoorbereiding tot terras, en een planning die rekening houdt met het seizoen en met de levertijden van kuip en toestellen.

  4. Grondwerk en kuip

    Uitgraven, bemalen als het grondwater dat vraagt, de kuip bouwen of plaatsen, de leidingen naar het technisch lokaal trekken en rondom de wanden zorgvuldig aanvullen.

  5. Afwerking rond het bad

    Boordstenen, terras, trap of vlonder, verlichting en de aansluiting op het bestaande tuinpad of gazon. Hier krijgt het bad echt zijn plaats in de tuin, en dat verdient de tijd die het vraagt.

  6. Vullen en opstart

    Het bad wordt gevuld, de filtratie opgestart, het water in evenwicht gebracht en samen worden de bediening en het onderhoud overlopen, zodat u vanaf dag één zelf weet wat te doen.

Piketten en koord die de plaats van het toekomstige zwembad afbakenen

De vergunningsvraag voor uw zwembad in Erpe

In Vlaanderen is een zwembad bij een woning in veel gevallen vrijgesteld van omgevingsvergunning, op voorwaarde dat het in de zij- of achtertuin ligt, dicht genoeg bij de woning en binnen bepaalde afmetingen blijft. Die voorwaarden staan in het Vlaamse vrijstellingsbesluit en worden af en toe bijgestuurd. Daarnaast kunnen de voorschriften van een verkaveling of een ruimtelijk uitvoeringsplan strenger zijn dan de algemene regel.

Een vergunning is wel nodig zodra het bad buiten die voorwaarden valt: in de voortuin, ver van de woning, groter dan toegelaten, onder een vaste overkapping, of op een perceel in agrarisch gebied of bij beschermd erfgoed. De aanvraag verloopt dan digitaal via het omgevingsloket, met plannen en foto's. Reken op een behandeling van enkele maanden en start dus ruim voor het seizoen.

In Brussel gelden eigen regels, vastgelegd in het Brussels Wetboek van Ruimtelijke Ordening en de gewestelijke stedenbouwkundige verordening. Of een zwembad er een stedenbouwkundige vergunning vraagt, hangt af van de ligging en van wat er in de tuin verandert, en de ruimte die onverhard moet blijven weegt er zwaar door. Die vraag beslist u nooit op gevoel: het plan gaat naar de bevoegde dienst en het antwoord komt in uw dossier.

Vrijstelling
Geen vergunning nodig, zolang het bad binnen de voorwaarden van het vrijstellingsbesluit en de lokale voorschriften valt.
Omgevingsvergunning
Aan te vragen via het omgevingsloket wanneer het bad buiten die voorwaarden valt.
Bemaling
Een pomp die de put droog houdt, kan zelf meldings- of vergunningsplichtig zijn, afhankelijk van debiet en duur.
Grondverzet
Wie grond afvoert, moet in Vlaanderen soms kunnen aantonen waar ze vandaan komt en waar ze naartoe gaat.

Weet u nog niet waar het bad moet komen? Een aannemer uit de buurt loopt met u door de tuin en tekent een eerste inplanting.

Afspraak maken

De juiste plek in de tuin in Erpe

Waar het bad ligt, bepaalt hoe vaak u erin zwemt, hoe warm het water blijft en hoeveel onderhoud het vraagt. Drie vragen beslissen over de plek.

Zonnig gazon in een Vlaamse tuin, de toekomstige plaats van het zwembad

Zon en wind

Een zwembad dat 's namiddags in de schaduw van de woning of van hoge bomen ligt, blijft koeler en wordt minder gebruikt. Volg daarom de zon over het perceel: een ligging waar het water van de late ochtend tot in de avond zon krijgt, maakt een groot verschil, zeker in een Belgische zomer. Ook wind speelt mee, want hij koelt het water af en blaast bladeren en stof in het bad.

Een haag of een muur aan de windzijde, op voldoende afstand om geen schaduw te geven, helpt meer dan u zou denken. Die plek komt meteen op het inplantingsplan, samen met de kant waar het rolluik of het zeil het best wordt opgerold.

Zwembad op korte afstand van het terras en de achtergevel

Afstand tot de woning

Dicht bij het huis zwemt u vaker, blijft het toezicht op kinderen eenvoudig en zijn de leidingen en de voeding naar het technisch lokaal kort. Te dicht bij de gevel kan de uitgraving de fundering van de woning raken, en dan zijn stutwerken of een andere inplanting nodig. In Vlaanderen speelt de afstand bovendien mee in de vraag of het bad vrijgesteld is van vergunning.

De funderingsdiepte van de woning wordt bekeken waar dat kan, met een veilige afstand of een aangepaste uitgraving. Het technisch lokaal komt op een plek waar het geluid van de pomp niemand stoort, ook de buren niet.

Rand van een uitgraving met boomwortels en een oude drainagebuis

Bomen, afwatering en leidingen

Onder een tuin zit meer dan gras. Wortels van grote bomen bemoeilijken een uitgraving en kunnen een kuip op termijn belasten, en bladval betekent elke herfst werk aan de skimmers. Regenwater dat naar het laagste punt van de tuin loopt, mag niet in het bad of tegen de wand blijven staan. En wie een regenwaterput, septische put of drainage heeft, wil weten waar de graafmachine die tegenkomt.

Voor er gegraven wordt, wordt de ligging van de nutsleidingen opgevraagd en worden samen met u de oude putten en afvoeren gezocht. Waar het terrein naar het bad afloopt, komt er een afwatering rond de boordstenen, zodat modder en regenwater buiten het bad blijven.

Wat de werf nodig heeft in Erpe

Een tuin is geen bouwterrein. Deze punten worden geregeld vóór de eerste graafbeurt, zodat de werf niet stilvalt en uw tuin de werken goed doorstaat.

Voorbereiding van een zwembadwerf
AandachtspuntWaarom het telt voor de aanlegWat vooraf geregeld wordt
Toegang voor de graafmachineEen smalle poort of een doorgang langs de woning vraagt een minigraver of handwerkOpmeten van poort en doorgang, zo nodig tijdelijk een stuk haag of afsluiting weg
Uitgegraven grondEen gezinsbad levert tientallen kubieke meter grond opKeuze tussen herverwerken in de tuin of afvoeren, met de nodige documenten
GrondwaterEen put die volloopt, maakt bouwen onmogelijkPeilen van de grondwaterstand en zo nodig een bemaling plannen
Nutsleidingen en puttenEen geraakte leiding legt de werf stil en kost geldPlannen van de leidingen opvragen en putten samen met u lokaliseren
Gazon en beplantingRupsen en vrachtwagens laten diepe sporen naRijplaten leggen en de looproute van de werf afspreken
Water en stroom op de werfPompen, betonmixer en de vulling hebben water en stroom nodigAansluitpunten afspreken en de eerste vulling timen

Die voorbereiding staat als aparte post in de offerte. Zo ziet u wat het kost om de werf in uw tuin mogelijk te maken, los van de kuip zelf.

Een offerte per onderdeel, van grondwerk tot terras, zodat u het volledige budget kent voor u beslist.

Budget aanvragen

Het volledige budget van een aanleg in Erpe

Een zwembad aanleggen is meer dan een kuip. Hieronder staan de posten die bij een bad van zowat acht meter lang en vier breed terugkomen, als ordegrootte met 21 % btw inbegrepen. Het totaal ligt voor de meeste projecten ergens tussen 40 000 en 100 000 €, naargelang de keuzes.

Posten en ordegroottes bij de aanleg van een zwembad
Post van de aanlegRichtprijs met btwWat de post zwaarder of lichter maakt
Werfvoorbereiding en toegang1 000 tot 4 000 €Rijplaten, tijdelijk wegnemen van haag of poort, minigraver
Grondwerk en afvoer van grond3 500 tot 10 000 €Volume, afstand tot de verwerker, hergebruik in de tuin
Kuip met basistechniek25 000 tot 60 000 €Bouwwijze, afmetingen, trap en afwerking van de wand
Boordstenen en terras rond het bad5 000 tot 20 000 €Oppervlakte, natuursteen, keramiek of hout, onderbouw
Afdekking1 500 tot 16 000 €Van een eenvoudig zeil tot een automatisch rolluik
Omheining of veiligheidsafdekking1 500 tot 6 000 €Lengte, materiaal, poortje dat vanzelf sluit
Nieuw terras in natuursteen rond een pas aangelegd zwembad

Wanneer beginnen?

Wie in juli wil zwemmen, begint in de herfst of de winter met plannen. Vergunningsvragen, levertijden van een kuip of een rolluik en de agenda van een werf lopen in het voorjaar snel vol. Grondwerk kan in principe het hele jaar, maar in een natte winter wordt een tuin een modderbad en staat het grondwater hoger.

Voor een betonnen kuip geldt een werf van enkele maanden, voor een polyester bad met enkele weken. Het terras en de beplanting komen achteraan en worden in tijd vaak onderschat. De planning komt daarom per fase op papier.

Het bad in de tuin laten landen in Erpe

Een zwembad dat zonder overgang midden in het gazon ligt, oogt als een werf die nooit af raakte. De omgeving hoort er vanaf de inplanting bij: een terras aan de zonzijde, een looppad van de woning naar de trap, een plek voor ligstoelen en een haag of scherm dat de wind breekt. De boordstenen zijn de eerste lijn van die aanleg en bepalen de sfeer.

Het materiaal kiest u niet alleen op het uitzicht. Rond een zwembad lopen blote voeten op natte stenen, dus de oppervlakte moet stroef genoeg zijn en mag in de zon niet te heet worden. Natuursteen, keramische tegels en hout of houtcomposiet hebben elk hun eigen onderhoud en hun eigen prijs. Onder elk van die materialen hoort een stabiele onderbouw, want een terras dat verzakt, trekt ook aan de boordstenen.

En dan is er veiligheid. Wie jonge kinderen heeft of verwacht, denkt aan een omheining met een poortje dat vanzelf sluit, of aan een afdekking die het gewicht van een kind kan dragen. Bespreek dat vóór de werf start, omdat een omheining die achteraf komt vaak botst met het terras of met de looplijn naar de trap. Een omheining die mee ontworpen is, verdwijnt bijna in de tuin.

Looppad in stenen platen naar het zwembad met een lage omheining

Wat u zich afvraagt vóór de aanleg

Heb ik een vergunning nodig voor een zwembad in mijn tuin?
In Vlaanderen is een zwembad bij een woning vaak vrijgesteld, als het in de zij- of achtertuin ligt, dicht genoeg bij de woning en binnen de toegelaten afmetingen. Daarbuiten, of wanneer een verkaveling of een ruimtelijk plan iets anders bepaalt, is een omgevingsvergunning nodig. In Brussel gelden andere regels. Het wordt nagegaan met het inplantingsplan en bij twijfel bevestigd door uw gemeente.
Kan de werf in de winter doorgaan?
Grondwerk en de bouw van een kuip kunnen doorgaan zolang het niet vriest en de grond niet verzadigd is. Beton storten bij vorst gebeurt niet, en in een natte periode blijft de graafmachine liever weg om de tuin niet om te ploegen. Een winterwerf heeft wel een voordeel: het bad is klaar wanneer het seizoen begint, en de beplanting kan in het voorjaar aansluiten.
Wat gebeurt er met de uitgegraven grond?
Een deel kan vaak in de tuin blijven, om een glooiing te maken of een lager stuk op te hogen. Wat overblijft, gaat naar een erkende verwerker. In Vlaanderen gelden regels voor grondverzet, die bij grotere volumes of bij verdachte grond een onderzoek kunnen vragen. Die documenten worden geregeld en de kost ervan staat apart in de offerte.
Moet de tuin na de werken helemaal opnieuw aangelegd worden?
Niet helemaal, maar de zone rond het bad en de rijroute van de machines hebben na de werken zorg nodig. Rijplaten beperken de schade aan het gazon. Na de werf wordt geëgaliseerd, gezaaid of worden graszoden gelegd waar dat afgesproken is, en sluiten paden en beplanting aan op het nieuwe terras.
Hoe maak ik het zwembad veilig voor kinderen?
Een omheining met een poortje dat vanzelf sluit, een afdekking die gewicht kan dragen en een alarm dat een val in het water opmerkt, zijn de gangbare middelen. Geen enkel middel vervangt toezicht, maar samen verkleinen ze de risico's sterk. De omheining of de veiligheidsafdekking hoort mee in het ontwerp, zodat ze mooi aansluit op het terras.
Hoe verloopt het eerste bezoek in Erpe?
Samen wordt het perceel afgelopen: de toegang, de ligging van de woning en de zon, en wat u van het bad verwacht. De belangrijkste afstanden worden opgemeten en er wordt gevraagd naar leidingen en putten die u kent. Binnen enkele weken ontvangt u een inplantingsvoorstel en een offerte. Bezoek en offerte zijn kosteloos en verplichten u tot niets.

Een zwembad aanleggen in Erpe

De regels en de ondergrond in Erpe en de omliggende gemeenten tellen mee, en elk perceel wordt apart bekeken.

Zwembad aanleggen in Erpe: het traject

Van de plek in de tuin tot de eerste vulling, zoals het in deze gemeente aangepakt wordt.

Identiteitskaart over Erpe
Postcode9420
Bestuurlijk statuutKern binnen de gemeente Erpe-Mere
Bevolking van de gemeente19.857 inwoners (2018)
Oppervlakte34,0 km²
Dichtheid583,5 inwoners per km²
InwonersnaamErpe-Merenaar
ArrondissementAalst
NIS-code41082
ProvincieOost-Vlaanderen
GewestVlaanderen
LandBelgië
E-mail van het gemeentehuisgemeentebestuur@erpe-mere.be
Officiële websitehttps://www.erpe-mere.be/
Wikipediahttps://nl.wikipedia.org/wiki/Erpe-Mere

Uw zwembadproject in Erpe

Een paar gegevens volstaan om een bezoek te plannen. Daarna krijgt u een inplantingsvoorstel en een offerte met alle posten.

Project starten